Áp lực ‘nhập linh kiện’ của ôtô Việt Nam

Giá xe ô tô ở Việt Nam luôn cao hơn các nước trong khu vực do 80% linh kiện sản xuất một chiếc ôtô tại Việt Nam phải nhập khẩu. 

“Giá bán ôtô ở Việt Nam vẫn cao hơn các nước trong khu vực”, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh nhận xét như vậy khi đề cập tới thực trạng công nghiệp ôtô tại hội nghị bàn giải pháp phát triển ngành cơ khí Việt Nam, ngày 24 tháng 9. 

Tiếp lời sau đó, ông Toru Kinoshita – Tổng giám đốc Toyota Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam viết tắt là VAMA cho hay, giá xe ở Việt Nam cao phần nhiều do phụ thuộc nhập khẩu linh phụ kiện. Ở nước ta, để lắp ráp, sản xuất một chiếc xe, nhà sản xuất phải nhập khoảng 80% linh phụ kiện, trong khi con số này tại các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia…chỉ ở mức là 10% đến 20%. 

Ông Kinoshita nói: “Linh kiện nhập khẩu chiếm phần lớn trong mỗi chiếc xe lắp ráp, sản xuất ở Việt Nam, cộng với chi phí khấu hao thiết bị, khuôn dưỡng sản xuất, chi phí vận chuyển linh kiện… nên giá bán xe ở Việt Nam cao hơn 10% tới 20% so với các nước trong khu vực”. 

Công nhân lắp ráp ôtô ở Nhà máy Vinfast (Hải Phòng). Ảnh: Hữu Khoa 

Lý do buộc các doanh nghiệp lắp ráp trong nước phải nhập phần lớn linh phụ kiện là các nhà cung ứng nội địa chưa đáp ứng được nhu cầu. Hiện Việt Nam mới có khoảng 200 doanh nghiệp cung ứng linh phụ kiện, trong khi con số này tại Thái Lan gấp 10 lần. 

Bộ trưởng Bộ Công Thương ông Trần Tuấn Anh cũng đề cập thực tế này. Ông Tuấn Anh nói, dù có nhiều chính sách cho ngành ôtô trong nước nhưng sau 20 năm ngành này mới “tham gia vào phân khúc thấp của chuỗi giá trị ngành”. 

Ông Tuấn Anh nhận xét: “Sản xuất, lắp ráp xe trong nước vẫn chưa đạt được tiêu chí của ngành sản xuất ôtô thực sự, chưa làm chủ được công nghệ cốt lõi hay hình thành hệ thống các nhà cung cấp nguyên liệu và sản xuất linh kiện quy mô lớn”. 

Ông Kinoshita tỏ ý sốt ruột và đề nghị Việt Nam thúc đẩy nội địa hoá sớm hơn. Ví dụ, cần hỗ trợ nhà sản xuất linh kiện giảm đầu tư mua khuôn và đồ gá, miễn giảm thuế nhập khẩu vật tư linh kiện, giảm chi phí nhập khẩu, duy trì thị trường tăng trưởng ổn định, đảm bảo hoạt động sản xuất trong nước bằng cách bù đắp chi phí 10% – 20%, thúc đẩy nhanh nội địa hoá linh kiện thép và nhựa cỡ trung bình. Không những vậy, các nhà sản xuất trong nước đáp ứng được cũng hạn chế khi chỉ cung cấp được những linh kiện đơn giản như cụm dây điện, ghế đệm… Còn các sản phẩm có giá cao hơn, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn như động cơ, hệ thống truyền động, điều khiển… phải nhập khẩu, đẩy chi phí lên. 

Là doanh nghiệp sản xuất trong nước, ông Trần Bá Dương – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Ôtô Trường Hải đề nghị, miễn thuế nhập khẩu với nguyên liệu, vật tư trong nước chưa sản xuất được để giảm chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp ôtô và cơ khí; sớm ban hành chính sách không tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với linh kiện phụ tùng ôtô sản xuất trong nước. 

Ông cũng đề nghị Chính phủ cần có chính sách đào tạo phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao cho ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, đặc biệt là nguồn nhân lực trong lĩnh vực thiết kế chế tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D). 

Tại hội nghị Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh quan điểm của Chính phủ là tăng tỷ lệ nội địa hóa trong phát triển công nghiệp ôtô. Theo ông, công nghiệp ôtô là ngành tạo giá trị gia tăng cao, nhiều việc làm nên “không thể mãi nhập khẩu về tiêu thụ”. 

“Chúng ta có 100 triệu dân thì không thể chỉ nhập ôtô về tiêu thụ. Chính phủ sẽ xem xét các kiến nghị của các nhà sản xuất, tạo dư địa cho các doanh nghiệp trong nước tăng nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ”, Phó thủ tướng khẳng định. 

Đáp lại mong muốn của các doanh nghiệp, ông Trần Tuấn Anh cho biết, cơ quan này sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan đề xuất trình Chính phủ ban hành một số chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các dự án sản xuất, lắp ráp ô tô lớn bao gồm cả ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch và ô tô điện, như hỗ trợ về hạ tầng, đất đai, đào tạo nguồn nhân lực…, và đặc biệt là hỗ trợ kinh phí nghiên cứu và chuyển giao các công nghệ động cơ, hộp số, hệ thống ECU điều khiển, pin cho ô tô điện. 

Theo số liệu của Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện có khoảng 40 doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước với tổng công suất thiết kế 680.000 xe một năm. Năm 2018 Việt Nam lắp ráp được hơn 258.110 xe, riêng nửa đầu năm 2019 đã có hơn 131.000 xe. 

Theo Vnexpress.net

Thông tư về tiêu chí ‘made in Vietnam’ bị chê sao chép

Bộ Công Thương phủ nhận việc Bộ Tư pháp nói các quy định về xuất xứ hàng Việt Nam đang lấy ý kiến sao chép quy định cũ. 

Tại hội thảo góp ý về dự thảo Thông tư ‘made in Vietnam’ ngày 25 tháng 9, đại diện Bộ Tư pháp cho rằng, với nội dung chứa đựng quy định về điều kiện, tiêu chí để sản phẩm, hàng hoá được xác định là “hàng hoá của Việt Nam”, thì văn bản này nên ban hành dưới hình thức nghị định, thay vì thông tư. 

Bà cũng đề nghị Bộ Công Thương rà soát lại bản dự thảo tại Thông tư này với Nghị định 31, Thông tư về ghi nhãn hàng hoá đã có trước đây, tránh sự trùng lắp, hay sao chép. Đại diện Bộ Tư pháp dẫn chứng, một số nội dung tại dự thảo Thông tư chỉ giải thích lại, hoặc thay thế từ ngữ so với quy định đã nêu tại Nghị định 31 năm 2018. Chẳng hạn Điều 8 dự thảo Thông tư có nội dung tương tự Điều 7 Nghị định 31, chỉ thay thế cụm từ “nước”, “nhóm nước”… thành “Việt Nam”. 

Đại diện Bộ Tư pháp cho biết: “Thay vì thế, cơ quan chủ trì soạn thảo nên làm rõ hơn về các trường hợp được liệt kê tại điều này”. 

Phản hồi sau đó, ông Trần Quốc Khánh – Thứ trưởng Công Thương ‘bác’ ý kiến này. Theo ông Khánh dự thảo thông tư có sự độc lập với các thông tư, quy định khác. 

Thứ trưởng Khánh nhấn mạnh: “Chúng tôi không chép lại Nghị định 31 hay nghị định khác. Chúng tôi đang viết lên một thứ tương tự như vậy và chúng tôi có quyền thay đổi một số điểm để phù hợp. Vì không chép lại nên không thể nói chúng tôi chép thừa hay chép thiếu”. 

Thứ trưởng Công Thương Trần Quốc Khánh. Ảnh: Moit 

Cũng theo thứ trưởng Bộ Công thương, nếu không ban hành ở cấp nghị định thì cũng sẽ không đưa được vào những cụm từ như “lắp ráp ở đâu đó”. Trong khi nhóm soạn thảo rất mong muốn đưa quy định này vào giúp doanh nghiệp xác định rõ hơn. 

Về hình thức văn bản, ông Khánh cho hay, nhóm soạn thảo đã đề xuất là để dưới hình thức nghị định nhưng không được. Bởi nghị định phải hướng dẫn từ luật nhưng hiện nay không có luật nào quy định về hàng hoá sản xuất tại Việt Nam. Vì thế, nếu để dưới hình thức nghị định sẽ là “nghị định không đầu”, và như vậy Bộ Tư pháp sẽ tuýt còi ngay lập tức. 

Tuy nhiên, theo ông, quá trình soạn thảo nội dung cũng phát sinh những vấn đề vượt thẩm quyền của một thông tư. Ông Trần Quốc Khánh nói thêm: “Bộ Công Thương sẽ tiếp thu ý kiến, báo cáo lại Thủ tướng về hình thức văn bản phù hợp”. 

Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến của các doanh nghiệp, hiệp hội cũng băn khoăn rằng Thông tư quy định tỷ lệ giá trị gia tăng 30% trở nên mới được coi là hàng hóa Việt Nam. Với những loại hàng hóa giá trị gia tăng dưới 30% sẽ thể hiện xuất xứ ra sao trên hàng hóa. 

Đại diện Bộ Kế hoạch & Đầu tư thắc mắc, giá trị gia tăng 30% có phù hợp với thông lệ quốc tế không? 

Đại diện Bộ Kế hoạch & Đầu tư đặt vấn đề: “Để sản xuất các mặt hàng khoáng sản như nam châm, đất hiếm thì đây là công đoạn yêu cầu công nghệ rất cao, được Nhà nước khuyến khích. Tuy nhiên, nếu nhập khẩu nguyên liệu về và gia công trong nước và tỷ lệ giá trị gia tăng dưới 30% thì ghi trên nhãn hàng hóa như thế nào?”. 

Thứ trưởng Trần Quốc Khánh giải thích, tỷ lệ giá trị gia tăng 30% là “quy định chung của nhiều quốc gia, nên không lý gì Bộ Công Thương đòi hỏi quy định cao hơn”. Trường hợp hàng hóa có giá trị gia tăng nhỏ hơn 30%, ông Khánh khẳng định, “không thể ghi là sản phẩm, hàng hóa Việt Nam”. 

“Trong trường hợp này, Nghị định 43 quy định cho phép doanh nghiệp được ghi xuất xứ ở bất cứ nước nào trong tầm hiểu biết tốt nhất của mình, miễn không vi phạm pháp luật”, ông nhấn mạnh. 

Sau hơn một năm tham vấn ý kiến các bộ, ngành, bản dự thảo lần đầu về quy định dán mác “made in Vietnam” được Bộ Công Thương đưa ra hồi cuối tháng 7. 

Theo đó, hàng hóa của Việt Nam gồm hàng thuần túy sản xuất trong nước (khoáng sản, cây trồng, vật nuôi…) và hàng hóa không có xuất xứ thuần túy hoặc không được sản xuất toàn bộ tại Việt Nam. Trường hợp hàng có xuất xứ không thuần túy được xác định dựa trên các tiêu chí về chuyển đổi mã số hàng hóa (mã HS), hoặc hàm lượng giá trị gia tăng dựa trên các yếu tố như nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất, chi phí nhân công, chi phí nhà xưởng… 

Ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu khẳng định rằng những quy định “thế nào là hàng sản xuất tại Việt Nam” nêu tại dự thảo lần này sẽ là chuẩn mực để doanh nghiệp có thể soi vào đánh giá với hàm lượng, quy trình sản xuất, tự tin dán nhãn hàng sản xuất tại Việt Nam hay chưa. 

Theo Vnexpress.net 

Nguồn ngoại tệ lớn vẫn đang vào Việt Nam

Nguồn ngoại tệ lớn vẫn đang vào Việt Nam, tạo điều chỉnh trực tiếp lên tỷ giá USD/VND dù chênh lệch lãi suất có dấu hiệu thu hẹp.

“Mặc dù tỷ giá USD/VND có biến động đáng kể trong khoảng một tháng gần đây, nhưng tôi tin Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục thực hiện tốt mục tiêu giữ ổn định năm nay. Làm ngân hàng, gần đây chúng tôi chứng kiến ngoại tệ vào nhiều, rất nhiều, thậm chí thấy chuyển động rõ hàng ngày”, vị tổng giám đốc trên cho biết.
Ngày 10/6, trong cuộc phỏng vấn với BizLIVE, khi nói về tác động từ căng thẳng thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc đối với Việt Nam, tổng giám đốc một ngân hàng thương mại cho rằng, ông có cùng nhận định với nhiều chuyên gia rằng, Việt Nam trở thành một trong những điểm thu hút các dòng vốn dịch chuyển đến.

Một trong những lợi thế của Việt Nam là chính trị ổn định, kinh tế tăng trưởng cao trong khu vực, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp nhiều năm liền và đặc biệt với nhà đầu tư nước ngoài thì tỷ giá ổn định là một trong những yếu tố được quan tâm hàng đầu.

Cũng ngay trong ngày 10/6, trên thị trường liên ngân hàng, giá USD giao dịch giữa các thành viên có mức sụt giảm mạnh, giảm 28 VND so với phiên liền trước. Nối tiếp, phiên 11/6, bước giảm thêm 27 VND tiếp tục được ghi nhận.

Trên biểu niêm yết của các ngân hàng thương mại, giá USD bán ra cũng liên tiếp đón những điều chỉnh, từ 23.460 VND xuống 23.370 VND, và đến cuối tuần này quanh mức 23.380 VND.

Trong đợt biến động mạnh thể hiện từ đầu tháng 5/2019 đến nay, tuần qua là lần đầu tiên tỷ giá USD/VND chứng kiến hướng điều chỉnh mạnh và rõ rệt như vậy.

Đáng chú ý, tỷ giá điều chỉnh trong điều kiện chênh lệch lãi suất giữa VND với USD trên thị trường liên ngân hàng co hẹp. Như ở qua đêm (tập trung khối lượng giao dịch), chênh lệch dương nghiêng về VND chỉ còn 0,6%/năm, trong khi phần lớn quãng thời gian từ đầu năm chênh lệch thường duy trì trên 1%/năm.

“Cung – cầu ngoại tệ trên thị trường vẫn đang quyết định và là yếu tố chính yếu”, lãnh đạo chuyên trách của Ngân hàng Nhà nước nói khi trao đổi với BizLIVE.

Với thông tin “hàng ngày nhìn thấy ngoại tệ đang vào” mà vị tổng giám đốc ngân hàng trên chia sẻ, lãnh đạo chuyên trách của Ngân hàng Nhà nước cũng xác nhận cung ngoại tệ vừa qua có dấu hiệu tăng lên, nguồn ngoại tệ lớn vào Việt Nam và có thể gắn với các hoạt động mua bán cổ phần, dòng vốn đầu tư gián tiếp.

Và thực tế, tuần qua, trạng thái ngoại tệ của hệ thống các ngân hàng thương mại Việt Nam tăng cao với mức độ ít thấy trong thời gian gần đây từ mua ròng ngoại tệ trên thị trường.

Về xu hướng, lãnh đạo chuyên trách này cho rằng, điểm được quan tâm vừa qua là nhập siêu của Việt Nam khá lớn trong tháng 5. Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử những năm gần đây, tháng 5 thường là tháng có nhập siêu lớn, nhưng chưa hẳn để nói về một xu hướng. Mặt khác, nhập siêu có cấu phần lớn từ nhập khẩu nguyên liệu và máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, và điểm này được cho là không đáng ngại.

Còn phía trước, tương lai gần, điểm quan tâm hàng đầu đối với tỷ giá USD/VND, cũng như cả thế giới đang kỳ vọng, là khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) xem xét giảm lãi suất USD.

Thậm chí, khả năng này được giới quan sát và nhà đầu tư chờ đợi hiện thực ngay từ tháng 7 tới, và triển vọng có 2 lần giảm trong nửa cuối 2019.

Nếu vậy, quyết định đảo chiều chính sách lãi suất của FED sẽ là một trong những trọng số đối với tỷ giá USD/VND những tháng cuối năm, bên cạnh dòng vốn ngoại chảy vào vẫn đang thể hiện.
Tỷ giá ngoại tệ ngày 14/6: Thế giới bất ổn, USD hồi phục

Công ty Tin tức Lãnh đạo